Kalp Kapak Yetmezliklerinin Tedavisinde Mandallama Yöntemi (MitraClip ve TriClip) Nedir?

Kalbin içindeki kapakçıklar, kanın hep ileriye doğru gitmesini sağlayan tek yönlü kapılar gibidir. Bu kapılar kan geçtikten sonra sıkıca kapanmalıdır ki kan geri kaçmasın, kalp aynı kanı tekrar pompalamak için daha fazla yorulmasın. 

Mitral kapak, sol kulakçık ve sol karıncık arasındaki kapak olup kalbin temiz kanı (oksijenli kanı) vücuda pompalamadan önceki son duraklarından biridir. Mitral kapak tam kapanmayınca, kan vücuda gideceğine akciğerlere doğru geri kaçar. Mitral yetmezliğinde büyük belirti nefes darlığıdır. Ayrıca, merdiven çıkarken tıkanma, çabuk yorulma ve geceleri nefes nefese uyanma da hastaların şikayetleri arasındadır.

Triküspit kapak, sağ kulakçık ve sağ karıncık arasındaki kapak olup vücuttan dönen kirli kanın akciğerlere temizlenmeye gitmeden önceki geçiş kapısıdır. Triküspit kapak tam kapanmayınca kan akciğerlere gideceğine vücuda (damarlara) geri kaçar. Triküspit yetmezliğinde vücutta şişlik (ödem), özellikle ayak bileklerinde şişme, karında şişkinlik ve karaciğerde büyüme/hassasiyet görülür.

Kapak yapısının yaşlanma veya genetik nedenlerle bozulması, kalp damar hastalıkları- ritim düzensizlikleri vb nedenlerle kalp yetmezliği veya kalp büyümesi gelişmesi sonucu kapak halkasının genişlemesi nedeniyle kapak yetmezlikleri gelişir.

Tedavi edilmeyen şiddetli yetmezlikler, kalbin sağ veya sol odacıklarında kalıcı hasara ve hayati risklere yol açabilir. Modern tıbbın sunduğu MitraClip ve TriClip yöntemleri, özellikle cerrahi riski yüksek hastalar için göğüs kafesi açılmadan uygulanan, yüksek güvenlik profiline sahip çözümlerdir. MitraClip: Sol kalpteki mitral kapak yetmezliğini tedavi ederken, TriClip: Sağ kalpteki triküspit kapak yetmezliği için özel olarak geliştirilmiştir Her iki sistem de "Transkateter Uçtan Uca Onarım" (TEER) prensibine dayanır. Bu yöntemde, kalp kapağındaki kaçak noktası küçük bir klips (mandal) ile birleştirilerek sızıntı minimize edilir.

Kimlere Uygulanır?

İleri derecede kalp kapak yetmezliği olan hastalar, uygun ilaç tedavisine rağmen şikayetleri geçmiyor ise ve ileri yaş, akciğer (KOAH vb) - böbrek hastalıkları, daha önce geçirilmiş kalp cerrahisi gibi ek hastalıkları nedeni ile açık kalp ameliyatı riski yüksek ise MitraClip- Triclip için uygun hastalardır.

Hasta optimal tedaviye rağmen artık günlük işlerini yaparken (yürürken, merdiven çıkarken) zorlanmaya başladığında tedavi planlanır. İşlemler kalp odacıkları genişlemeden yani kapak kaçağı kalbin yapısını kalıcı olarak bozmaya (kalp büyümesi) başlamadan önce planlanmalıdır.

Bunun dışında anatomik uygunluk da Transözofageal Ekokardiyografi (TEE - yemek borusu yoluyla yapılan EKO) ile kapağın yapısı detaylı olarak incelenerek değerlendirilmelidir. Kapağın aşırı kireçlenmiş olması veya doku eksikliği gibi durumlar prosedüre engel teşkil edebilir.

Nasıl Yapılır?

Eğer hastada müdahale edilmesi gereken birden fazla ağır kapak sorunu varsa, strateji buna göre belirlenir.

İşlem koroner anjiyografi laboratuvarında gerçekleştirilir. Kasık toplardamarından bir kateter aracılığıyla kalbe ulaşılır. İşlem boyunca yemek borusundan yapılan eko (TEE) ve floroskopi ile kapağın konumu milimetrik olarak izlenir. Sızdıran yaprakçıklar klips ile tutturulur. Gerekirse aynı seansta birden fazla klips yerleştirilebilir. Cerrahi kesi olmadığı için hastalar genellikle 1-2 gün içinde taburcu edilir ve bir hafta içinde normal yaşamlarına dönebilirler

Başarı Oranları Nedir?

Klinik çalışmalarda işlem sırasında cihazın başarıyla yerleştirilme oranı %80 ile %95 arasındadır. Hastaların büyük çoğunluğunda kapaklardaki yetmezlik seviyesi "ciddi" düzeyden "hafif" veya "orta" düzeye iner. İşlem sonrası hastaların %70-%80'i daha rahat nefes aldığını ve günlük işlerini daha az yorularak yaptığını belirtmektedir. Yine kalp yetmezliği nedeniyle tekrar hastaneye yatış oranlarında %50 ile %75 oranında ciddi bir düşüş gözlemlenmektedir.

Riskleri Nelerdir?

Prosedürle İlişkili Teknik Riskler

• Kısmi Tutunma Kaybı: Klipsin, tutturulduğu iki kapakçığın birinden ayrılması durumudur. Genellikle işlemden sonraki ilk haftalarda görülme riski %3-5 civarındadır. Bu durumda ikinci bir klips gerekebilir veya nadiren cerrahi müdahale düşünülebilir.
• Kapak Daralması (İatrojenik Stenoz): Sızıntıyı gidermek için takılan klipslerin, kapak açıklığını gereğinden fazla daraltarak kan geçişini zorlaştırmasıdır. Bu riski önlemek için işlem sırasında kapak içindeki basınçlar anlık olarak ölçülür.
• Cihaz Embolizasyonu: Klipsin yerinden tamamen çıkıp kan akımıyla başka bir bölgeye gitmesi durumudur; modern cihaz tasarımlarıyla bu risk son derece nadirdir (<%1).

İşlem Sırasında Oluşabilecek Riskler

• Vasküler (Damarsal) Komplikasyonlar: İşlem kasık toplardamarından yapıldığı için giriş bölgesinde kanama, morarma (hematom) veya damar duvarı hasarı görülebilir.
• Kalp Duvarı Hasarı ve Tamponad: Kateterlerin kalbin içindeki manevraları sırasında kalp duvarında zedelenme veya kalp zarı arasında sıvı birikmesi (tamponad) riski vardır. Bu durum anında müdahale edilebilir bir komplikasyondur.
• Septal Delik (İatrojenik ASD): MitraClip işleminde sol kalbe geçmek için kulakçıklar arasındaki duvarda küçük bir delik açılır. Genellikle bu delik kendiliğinden kapanır, ancak nadiren büyük kalması durumunda müdahale gerekebilir.

Genel Tıbbi Riskler

• Böbrek Fonksiyonlarında Bozulma: İşlem sırasında kullanılan kontrast madde (boyalı madde) böbrekleri yorabilir. Özellikle önceden böbrek yetmezliği olan hastalarda bu durum yakından izlenir.
• Pıhtı Atması (İnme/Felç): Kalp içinde yapılan manipülasyonlar sonucu küçük bir pıhtının yerinden oynaması ve beyne gitmesi riskidir. İşlem sırasında yoğun kan sulandırıcı kullanılarak bu risk %1-2 seviyelerine indirilmektedir.
• Enfeksiyon (Endokardit): Yerleştirilen klipsin üzerinde veya işlem bölgesinde mikrop üremesi riskidir. Hastalara işlem öncesi ve sonrası koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanır.

Uzun Dönem Riskler

• Yetmezliğin Tekrarlaması: Kalp yetmezliğine bağlı olarak kalbin zamanla daha fazla büyümesi, klipslerin etkinliğini azaltabilir ve kaçağın tekrar artmasına neden olabilir.
• Ancak bu riskler tedavi edilmeyen bir kalp kapak hastalığının yaratacağı "ani kalp durması" veya "ağır kalp yetmezliği" risklerinden çok daha düşüktür.

Sağlığınız için doğru zamanda doğru kararlar alarak hep yanınızdayız.