Geçmeyen Öksürük

Geçmeyen Öksürük Nedir?

Öksürük, solunum yollarını yabancı maddelerden ve salgılardan temizlemeye yarayan koruyucu bir reflekstir. Çoğu zaman soğuk algınlığı, grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında ortaya çıkar ve kısa sürede kendiliğinden düzelir. Ancak bazı durumlarda öksürük haftalarca devam edebilir. Bu tablo, “geçmeyen öksürük” veya ‘uzamış öksürük’ olarak adlandırılır ve altta yatan bir hastalığın habercisi olabilir.

Tıbbi olarak öksürük, süresine göre değerlendirilir. Üç haftadan kısa süren öksürükler genellikle akut, üç ila sekiz hafta arasında devam edenler subakut (uzamış), sekiz haftadan uzun süren öksürükler ise kronik öksürük olarak tanımlanır. Özellikle sekiz haftayı geçen öksürüklerde mutlaka neden araştırılmalıdır.

Geçmeyen Öksürüğün Olası Nedenleri

Kronik öksürüğün birçok farklı nedeni olabilir. En sık karşılaşılan nedenlerden biri astımdır. Astım bazı kişilerde sadece öksürükle seyredebilir ve belirgin nefes darlığı olmayabilir. Bu nedenle tanı gecikebilir.

Geniz akıntısı da geçmeyen öksürüğün sık nedenleri arasındadır. Sinüzit veya alerjik rinit gibi durumlarda burun arkasından boğaza doğru akan salgılar, sürekli boğaz temizleme ihtiyacı ve öksürüğe yol açabilir.

Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıyla ortaya çıkan reflü hastalığı da kronik öksürüğe neden olabilir. Özellikle yemeklerden sonra, yatınca artan ve boğazda yanma hissiyle birlikte olan öksürüklerde reflü akla gelmelidir.

Sigara kullanımı hem aktif hem de pasif maruziyet şeklinde, öksürüğün en önemli nedenlerinden biridir. Sigara dumanı solunum yollarını tahriş eder ve zamanla kalıcı öksürüğe yol açabilir. Ayrıca kronik bronşit, KOAH, akciğer enfeksiyonları ve akciğer kanseri gibi hastalıklar da geçmeyen öksürükle kendini gösterebilir.

Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?

Klinik pratiğimizde öksürük üç haftadan uzun sürüyorsa, giderek artıyorsa veya günlük yaşamı etkilemeye başladıysa bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Özellikle öksürüğe nefes darlığı, göğüs ağrısı, kilo kaybı, ateş, gece terlemesi veya kanlı balgam eşlik ediyorsa, gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır.

Kronik öksürükte amaç yalnızca öksürüğü baskılamak değil, altta yatan nedeni tespit ederek uygun tedaviyi planlamaktır. Bu nedenle gelişigüzel ilaç kullanımı yerine, hekim değerlendirmesi önemlidir.

Geçmeyen öksürük çoğu zaman hafife alınsa da önemli solunum yolu hastalıklarının ilk belirtisi olabilir. Erken dönemde yapılan doğru değerlendirme hem gereksiz tedavilerin önüne geçer hem de olası ciddi hastalıkların zamanında tanınmasını sağlar.

Öksürüğün süresi uzadığında ya da eşlik eden başka şikâyetler ortaya çıktığında, bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmak en doğru yaklaşımdır.