Diyabet Tipleri ve Risk Faktörleri

Endokrinoloji ve Metabolizma
Diyabet Tipleri ve Risk Faktörleri

Diyabet Nedir?

  • Diyabet, insülin hormonun eksikliği veya etkisizliği sonucu ortaya çıkan ve kan şekeri yüksekliği ile seyreden, kronik ve ilerleyen bir hastalıktır.
  • İnsülin, vücudumuzda pankreas tarafından salgılanır, yemeklerle alınan besinlerdeki şekerin hücre içine girerek enerji olarak kullanılabilmesi için anahtar görevi görür.
  • İnsülinin yokluğu veya etkisizliği sonucu hücre içene giremeyen şeker kanda yükselmeye başlar.

 

Diyabet tipleri hakkında nelerdir?

  • Tip 1 diyabet; İnsülin bağımlı diyabet türüdür. Genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle insülin hormonun eksikliği sonucu ortaya çıkar. Sıklıkla çocukluk ve gençlik yaşlarında görülmektedir
  • Tip 2 diyabet; Pankreas yeterli insülin üretmediğinde veya vücut hücreleri insüline tepki vermediğinde meydana gelmektedir. Genellikle 35-40 yaş üstü kişilerde ortaya çıkmaktadır. Hastaların önemli bir kısmı fazla kiloludur. Bazen beslenme tedavisi ve egzersizin yanı sıra ağızdan şeker düşürücü ilaçlarla tedavi edilebilirken, ilerleyen dönemde insülin kullanması gerekmektedir.
  • Gestasyonel diyabet; Hamilelik öncesi yeterli insülin salgılayabilen pankreas hücrelerinin hamileliğin ilerlemesiyle birlikte yeterli insülin salgılayamamasından kaynaklanır. Bu durum hamilelik bitiminde genellikle kendiliğinden düzelir.

 

Türkiyede ve dünyada güncel diyabet verilerinden bahsedebilir misiniz?

  • Dünya sağlık örgütüne göre (who) dünya genelinde 415 milyon diyabet hastası olduğunu tahmin etmektedir. (Dünya nüfusunun %8,5)
  • Türkiye’de 7 milyonu aşkın diyabet hastası olduğu tahmin edilmektedir (nüfusun %14 ü).
  • Tüm diyabet hastalarının yaklaşık sadece %55’ine teşhis konmuştur (3,9 milyon kişi).
  • Teşhis edilen diyabet hastalarının %50’si (1,9 milyon kişi) tedavi hedeflerine ulaşmakta Toplam diyabet hastalarının sadece %11’i (0,8 milyon kişi) hedeflenen tedavi sonuçlarına ulaşarak komplikasyonsuz bir hayat sürmektedir (TURDEP 2 çalışması).
  • Türkiye’de yaklaşık 3,7 milyon kişide de prediyabet var.

 

Tip 2 diyabetin risk faktörleri nelerdir? (Kimler diyabet riski taşıyor?)

  • Fazla kilolu olanlar
  • Egzersiz yapmayan ve sağlksız yüksek kalorili besinleri tüketenler
  • Yakın akrabalrında Tip 2 diyabetli olanlar
  • 4 kg ve üzerinde çocuk doğurmuş kadınlar veya gebelikte ortaya çıkan diyabeti olan kadınlar
  • Daha genç yaşlarda ve daha sık test yaptırmasını öneririz.

 

Gestasyonel diyabetin anne ve bebek açısından riskleri nelerdir?

  • Anneyi etkileyen komplikasyonlar:
    • Hipertansiyon ve gebelik toksemisi: Annenin ve bebeğin yaşamını tehdit eden önemli bir risk faktörüdür,
    • Polihidramniyos,
    • Doğum yolu travmaları,
    • Sezaryanla doğum oranı artar,
    • Annede Tip2 diyabete yatkınlık.
  • Bebeği etkileyen komplikasyonlar:
    • İri bebek: Doğum travmaları (klavikula ve humerus kırıkları),
    • Erken doğum,
    • Yeni doğan bebekte solunum sıkıntısı,
    • Yenidoğan bebekte kan şeker düşüklüğü,
    • Ölü doğum ya da doğumdan sonra kısa sürede ölüm,
    • İlerleyen yaşlarda Tip 2 diyabet yatkınlığı.

 

Diyabet semptomları nelerdir?

  • Ağız kuruluğu ve çok su içme,
  • Çok ve sık idrara çıkma,
  • Açlık hissi ve çok yemek yeme,
  • Halsizlik ve yorgunluk,
  • Zayıflama,
  • Bulanık görme,
  • Ciltteki yaraların veya kesiklerin yavaş / geç iyileşmesi,
  • Kaşıntı,
  • Ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma,
  • İstem dışı kilo kaybı,
  • Tekrarlayan mantar enfeksiyonları.

 

Diyabette tanı kriterleri nelerdir?

  • Sekiz saat açlıktan sonra sabah bakılan kan şekerinin 126 mg/dl üzerinde olması veya OGTT’de glikozdan zengin sıvı aldıktan 2 saat sonraki kan şekeri değeri 200 mg/dl üzerinde olması ile tespit edilir.
  • Gestasyonel DM tanısı; Bilinen diyabet tanısı olmayan kadınlarda 24-28. gebelik haftalarında; en az 8 saatlik gece açlığı sonrası sabah yapılan 75 g OGTT ‘de Açlık ≥92 mg/dL - 1. saat ≥180 mg/dL - 2. saat ≥153 mg/dL  herhangi biri karşılandığında konulur.

 

Başkent Web ve Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Güncellenme Tarihi: 06 Ocak 2022 Perşembe

 

SAĞLIK REHBERİ

+250 Blog Yazısı
+50 Uzman Yazar
+30 Kategori

Sağlık Yazıları

 

 

BAŞKENT TV

+290 Video
+50 Doktor
+30 Kategori

Videolar

 

 

MİKRO SİTELER

6 Web Sitesi
Kapsamlı İçerik
Güncel Bilgi

Web Siteleri