Vitaminler, vücutta yapılamayan ancak sağlıklı yaşam için gerekli olan organik moleküllerdir. Bu bileşikler, vücut fonksiyonlarının yerine getirilmesinde görevli metabolik olaylarda çok küçük dozlarda bile etkili olurlar.
Vitaminler, suda eriyen ve yağda eriyenler olmak üzere başlıca iki büyük gruba ayrılırlar. Suda eriyenler (C vitamini ve B vitaminleri) suda çözündüklerinden idrara geçerek vücut dışına birikim olmadan atıldıkları halde, yağda eriyenler (A, E, D ve K vitaminleri) suda çözünemediklerinden vücutta depolanırlar.
Vitaminlerin besinlerle doğal yoldan günlük tüketilmesi en doğru yoldur. Ancak son yıllarda, özellikle koronavirüs ve varyantlarının yol açtığı COVID enfeksiyonlarından sonra bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi amacıyla, birçok multivitamin preparatının sorgulanmadan, gereksinim dışında, eczanelerden alınarak uzun süreli kullanımlarının artmış olduğu görülmektedir. Bu şekilde gelişigüzel, yüksek dozda yanlış kullanılan bu bileşiklerin vücuda yarar yerine zarar getirebileceğinin bilinmesi önemlidir.
Özellikle yağda eriyen vitaminler olarak bilinen A, D, E ve K vitaminleri vücutta depolandıklarından, aşırı dozda alındıklarında depolandıkları organlara zarar verebilirler. Örneğin D vitamini, karaciğerde metabolize edildiğinden aşırı dozda alındığında karaciğerde depolanarak bu organa hasar verebilir. Bunun yanında, yüksek doz D vitamini kullanımı kemiklerin yumuşamasına ve böbrek yetmezliğine de yol açabilir.
C vitamini ise suda eriyen bir vitamin olduğundan vücutta birikmez; fazlası böbreklerden geçerek idrarla atılır. C vitamininin çok yüksek dozlarda uzun süre alımı ise böbreklerde hasar yapabilir, böbrek taşları oluşumuna katkıda bulunabilir. Ayrıca C vitamini askorbik asit içerdiğinden uzun süreli kullanıldığında mideye de zarar verebilir.
Bütün bu faktörler göz önüne alındığında, günümüzde klinik biyokimya laboratuvarlarında vitamin ölçümleri de mümkün olduğundan, vitamin desteğine bir doktor kontrolünde karar verilmesi ve belirli aralıklarla uygulanması yararlı olacaktır. Ayrıca vitaminler alınırken bir arada kullanılan diğer ilaçlarla da etkileşimlerinin hesaba katılması önemlidir.
Bu gibi durumların dışında, gerekli besin öğeleriyle birlikte sağlıklı ve dengeli beslenen, herhangi bir hastalığı olmayan kişilerin bağışıklık sistemlerini kuvvetlendirmek için özellikle vitamin almalarına gereksinimleri yoktur.